Неліктен теңге 2026 жылы әлемдік мұнай державаларының валюталарынан күштірек нығайды

2026 жылы қазақстандық теңгенің рекордтық нығаю себептерін егжей-тегжейлі талдау. Сауда профициті мен carry trade стратегиясының арқасында Қазақстанның Канада, Норвегия, Австралия және Бразилияны қалай басып озғанын біліңіз.

29/10/2026 - 17:53

0 5

Неліктен теңге 2026 жылы әлемдік мұнай державаларының валюталарынан күштірек нығайды

2026 жылы қазақстандық теңгенің рекордтық өсу себептерін талдау. Жоғары сауда профициті, шикізат бағасының өсуі және carry trade арқылы капитал ағыны теңгеге норвегиялық крона мен канадалық долларды басып озуға қалай көмектескені туралы.

Неліктен теңге 2026 жылы әлемдік мұнай державаларының валюталарын басып озды?

Әлемдік нарықтар жаңа экономикалық шынайылыққа бейімделіп жатқанда, қазақстандық теңге феноменалды тұрақтылық көрсетті. ҚР Ұлттық банкінің мәліметінше, 2026 жылдың наурыз-қыркүйек айлары аралығында теңге АҚШ долларына шаққанда рекордтық 8,80%-ға нығайды. Салыстырмалы түрде: норвегиялық крона бұл кезеңде небәрі 2,86%-ға, бразилиялық реал 1,43%-ға ғана өссе, канадалық доллар керісінше 1,8%-ға жуық әлсіреген.

Теңгенің мұндай көшбасшылығына не себеп болды?

Экспорт парадоксы: Бірінші жартыжылдықта Қазақстанда мұнай өндіру көлемі 8%-ға азайғанына қарамастан, валюталық түсім күрт өсті. Бұған әлемдік нарықтағы шикізат — уран, металдар, кен және астық бағасының қымбаттауы түрткі болды. Елдің сауда профициті 16,2 млрд долларға дейін ұлғайды.
Инвесторлар үшін магнит (Carry Trade): Қазақстан Ұлттық банкі жоғары базалық мөлшерлемені сақтап тұрды (қыркүйекте инфляция 9,3% болғанда, мөлшерлеме 16,25%-ды құрады). Бұл теңгелік мемлекеттік облигацияларды шетелдіктер үшін аса тиімді етті. Жыл басынан бері шетелдік жеке капиталдың елдің мемлекеттік бағалы қағаздарына құйған инвестициясы шамамен 38%-ға өсті.
Мемлекеттік реттеу ерекшеліктері: Норвегия сияқты елдерде мұнайдан түскен артық табыс автоматты түрде шетелдік активтерге инвестицияланса, Қазақстанда бюджет қажеттіліктері үшін Ұлттық қордан ішкі нарыққа ірі көлемде доллар сатылды. Бұл теңгеге деген сұранысты жасанды түрде арттырды.

Дегенмен, сарапшылар мұндай қарқынды өсімнің шексіз еместігін айтады: қазан айының соңында Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 15,75%-ға дейін төмендеткеннен кейін, доллар бағамы біртіндеп өзінің нақты деңгейіне қарай түзеле бастады.